جستجو براي:  در 
صفحه کلید فارسی
پ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 Back Space
ض ص ث ق ف غ ع ه خ ح ج چ
ش س ي ب ل ا ت ن م ك گ
ظ ط ز ر ذ د ء و . , ژ
       جستجوی پیشرفته کتاب
  26/03/1398
نویسندگان   ناشران   بانک کتاب   فروشگاه
 

 
مدیریت مقالات > نقد و ادبيات

ني در ادبيات صوفيانه

گروه: نقد و ادبيات
نویسنده: شيما ملكيان
منبع: دكتر قاسم انصاري

اي بانگ ناي خوش سحر
در بانگ تو طعم شكر
آيد مرا شام و سحر
از بانگ تو بوي وفا‌
‌‌ (ديوان كبير/ غزل 34)

فارابي مي نويسد: موسيقي، گاهي لذ٧ت بخش و نشاط انگيز است و زماني انفعالي و احساس انگيز و در لحظاتي خيال را برمي انگيزد. «در ساختمان عصبي آدمي به طور فطري سه انگيزه و سبب مهم٧ براي گرايش به دنياي موزون اصوات و موسيقي وجود دارد كه عبارتند از: شنيدن، خواندن و حركت كردن». هنر شناسان، در ميان هفت هنر، موسيقي را مؤث٧رتر و مهم تر از هنرهاي ديگر مي دانند و برآنند كه اثر آن مستقيم و با سرشت جانداران دمسازتر است شايد سعدي به همين مناسبت گفته است: اشتر به شعر عرب در حالت است و طرب گر ذوق نيست ترا كژ طبع جانوري آورده اند كه: «هرگاه داوود (ع) زبور مي خواند، هيچ كس را طاقت نمي ماند و مردم دست از كار برمي داشتند و به سماع مشغول مي شدند و مرغان و وحوش در برابرش به سماع مي ايستادند.» افلاطون گفته است: «موسيقي براي ادامه ي حيات ضروري است، شما ثقيل ترين روح را در اختيار من بگذاريد، قادرم كه به نيروي موسيقي ثقل و كدورت عارضي را از روان او زدوده، مردي هوشمند و سلحشور به شما تحويل دهم.» در گذشته برخي از بيماران را با موسيقي درمان مي كردند و امروز ثابت شده است كه موسيقي در رشد و طراوت و زيبايي بيشتر گل ها اثر فراوان دارد. هجويري نوشته است: «مي بينم كه چون اشتربان و خربنده ترن٧مي كنند، اندر آن شتر و خر طربي پيدا آيد، و اندر خراسان و عراق عادتي است كه صي٧ادان به شب آهو گيرند، طشتي بزنند تا آهوان آواز طشت شنوند و بر جاي بايستند و ايشان مر او را بگيرند». و… پيش از وي منوچهري دامغاني گفته است:

اسبي كه صفيرش نزني مي نخورد آب
ني مرد كم از اسب و نه مي كمتر از آب است

بسيار بجا و درست گفته اند كه: موسيقي، تركيب الحان و زبان احساس و ترجمان دل است و با شعر پيوندي تنگاتنگ دارد. به همين جهت عرفاي مسلمان بيشترين هم٧ خود را در شعر و موسيقي به كار برده اند و آثاري ارزنده و جاودان به جاي نهاده اند.
ني، از سازهاي بادي است و برخلاف سازهاي زهي، قابل كوك كردن نيست. نايي بايد با دميدن و حركت انگشتان آنچه را مي خواهد و با دستگاه هاي موسيقايي متناسب است به صدا درآورد، از اين رو اين ساز كه قدمتي فراوان دارد و از سازهاي اختصاصي و اختراع ايرانيان است، در تكنولوژي ها مورد استفاده قرار مي گيرد و غم و شادي آدمي را باز مي گويد اعراب پس از آشنايي، با «ني» ايراني ساختمان «قصابه» را بازسازي و نواقص آن را رفع كردند. ني، با اشكال مختلف و نام هاي متفاوت چون: «فايف» و «فلوت» و… در اروپا هم كاربرد فراوان دارد. اين ساز، در صورت و سيرت همانندي هايي با آدمي دارد، به راحتي حمل و در هر كجا و هر زمان كه لازم باشد نواخته مي شود، منحصر به طبقه ي خاص٧ي نيست، همزباني آن با نايي، همدلي ايجاد مي كند و گوش و جان شنونده را مي نوازد. «ابن سينا از موسيقي درماني سخن گفته و تصريح كرده است كه: صداي ني شفاي بيمار حصبه يي را تسهيل و تسريع مي كند.» مولانا جلال الدين مولوي در اثر جاودانه ي خود (مثنوي) توصيه مي كند كه حكايت و شكايت جدايي را از زبان ني، كه از نيستان دور افتاده، بشنويم. شبانان، فراق از يار و ديار را با زبان ني بيان مي كنند و بازتاب آن را به گوش جان مي شنوند. سركار خانم شيما ملكيان كه از بانوان فرهيخته ي كشور است، با مراجعه به بينش از صد منبع و مأخذ معتبر، اين اثر خواندني و نفيس را فراهم آورده و با مهارتي ستودني ابواب و فصول آن را نظم و ترتيب بخشيده است. توفيق روزافزون ايشان را در تأليف آثاري از اين دست از خداوند من٧ان مسألت داريم و سعادت خوانندگان با ذوق اين گونه نوشته ها را آرزومنديم.

انتشارات تيرگان، 1385

   
راهنماي سايت
كتاب
سفارش كتاب بدون عضويت
پيگيري كتاب بدون عضويت
پيش از مرگ بايد خواند
مقالات
گزارشات
جان کلام
نقد و ادبيات
تاريخ سينما
شاهنامه خوانی
داستان های کوتاه
امثال و ادبيات كهن
افسانه ها و فرهنگ توده
آی کتاب پلی است بین پدیدآورندگان
کتاب و خوانندگان آثارشان
پیگیری و سفارش تلفنی
77605503
77635308