جستجو براي:  در 
صفحه کلید فارسی
پ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 Back Space
ض ص ث ق ف غ ع ه خ ح ج چ
ش س ي ب ل ا ت ن م ك گ
ظ ط ز ر ذ د ء و . , ژ
       جستجوی پیشرفته کتاب
  02/08/1399
نویسندگان   ناشران   بانک کتاب   فروشگاه
 

 
مدیریت مقالات > گزارشات

بوريس آكفين، محبوب ترين نويسنده روسيه
گروه: گزارشات
نویسنده: مترجم: شيلا ساسانى نيا

تولستوى را فراموش كنيد: داستان هاى پليسى دوره تزار ها در روسيه غوغا كرده اند. نويسنده اى كه متوجه وجود يك خلأ فرهنگى دربازار كتاب روسيه امروزى شده بود با نوشتن مجموعه رمان هايى مهيج اين روز ها ميليون هاهوادار بويژه در ميان طبقه متوسط اين كشور دارد.





او قدرت استنباط بالايى دارد و همين طور مجموعه اى از سلاح هاى پنهان و واكنش هاى مرگبار يك سامورايى را. علاوه بر همه اينها «اراست فاندورين»- يك مأمور مخفى ويژه و توانا، جنتلمن و يكى از خوش شانس ترين آدم هاى روزگار- قادر به حل هرگونه راز و معمايى نيز هست.

پرونده هاى او شامل ژنرال هاى روسى به قتل رسيده، زنان جنايتكار و زندان هاى مخفى آنارشيست ها هستند. اراست فاندورين مى داند چطور در دل خوانندگان امروزى روسيه جا باز كند و صدالبته خالقش نيز به خوبى به فرمول موفقيت ادبى در كشورى كه نمى تواند از تولستوى دل بكند واقف است.

در حقيقت بايد گفت كه ماجراهاى اراست فاندورين نويسنده اى به نام «بوريس آكفين» را مشهور و متمول كرده است.




او با داشتن ۵۱ سال سن موفق ترين نويسنده معاصر روسيه است و از اين منظر جى.كى. رولينگ محبوب روسيه امروز. رمان هاى او به بيش از ۲۰ ميليون دلار فروش و نه تنها در روسيه بلكه در آمريكا، بريتانيا و ۳۰ كشور ديگر دست يافته اند و در ژانويه سال آينده، تازه ترين رمان از مجموعه رمان هاى پليسى- معمايى فاندورين با نام «مشاور دولت» به بازار كتاب بريتانيا خواهد آمد. آكفين يك لغت شناس كلاسيك، مقاله نويس، منتقد، ويراستار و مترجم آثار ادبى به زبان ژاپنى وقتى كه ۴۰ سال داشت نوشتن مجموعه رمان هاى پليسى دوره تزارها را آغاز كرد اما باوجود يك دهه نوشتن هنوز خودرا يك نويسنده واقعى نمى داند.




او در مصاحبه اى با خبرنگار نشريه گاردين از خانه خود در مسكو مى گويد: «من در اين زمينه طرز فكرى غير روسى دارم. واقعاً خود را يك نويسنده واقعى نمى دانم و چيزى يا كسى الهام بخش من نبوده و از اين جور چيز ها ندارم.»





وى در مورد سبك كارش و شخصيت پليسى فاندورين مى افزايد: «من بيشتر به يك جور فرانكنشتاين ادبى شبيهم، فرمول هايى از خودم اختراع مى كنم و بعد به آنها چاشنى هايى از سليقه شخصى مى زنم. من بخش هايى از فاندورين را از روى شخصيت هاى ادبى اى كه جالب مى يافتم ساختم و سپس به آنها با سليقه شخصى ام شكل دادم.»





به اعتقاد اين نويسنده «فاندورين» تلفيقى از سه شخصيت كليشه اى است. جنتلمن بريتانيايى، روشنفكر روسى و سامورايى ژاپنى. آكفين مى گويد: «او آدم محافظه كارى است، در مورد همه كس و همه چيز محتاط است و همين اخلاق و رفتارش خيلى غير روسى و يك جورهايى آنگلو ژاپنى است.»





آكفين از دهه ۱۹۹۰ بود كه به فكر نوشتن براى طبقه متوسط جديد روسيه افتاد. در آن مقطع زمانى روس ها دوگزينه بديهى براى مطالعه داشتند ؛ ادبيات كلاسيك و شاهكارهاى داستايوفسكى و تولستوى يا همان داستان هاى عامه پسند.

آكفين اين شكاف را پر كرد و به جبران اين خلأ فرهنگى برآمد. او با تكيه بر اين باور كه «هر طبقه اجتماعى به ادبياتى نياز دارد كه از خواندن آن لذت ببرد» دست به ابداع ژانر جديدى از ادبيات پليسى زد كه در روسيه سلطنتى اتفاق مى افتاد.




قهرمان جوان اين ژانر «فاندورين» مردى زيبا رو و مطمئن به خود اما از لحاظ عاطفى مشوش و فاقد اعتماد به نفس است. (در پايان رمان اول آكفين با نام «ملكه زمستان» همسر جديد اوكشته مى شود). آكفين در مورد لحن و روايت اين مجموعه رمان هاى محبوب توضيح مى دهد:

«از اين سنت ديرينه اى كه در ادبيات كلاسيك روسيه ريشه دوانيده بود و نويسندگان را ملزم مى كرد كه به سبك فاخر و متكلفى بنويسند خسته شده بودم. نويسندگان روسى و در كل نويسندگان شوروى سابق عادت داشتند همه چيز حتى چيزهايى را كه خيلى جدى نبودند به سبكى بسيار مصنوع بنويسند ولى من ترجيح مى دهم كه همين چيزهاى بسيار جدى را با سبكى ساده و روان بنويسم.»





البته همه چشم ديدن اين موفقيت بين المللى آكفين را ندارند. اوايل امسال منتقدى به نام پرى اندرسون در يك نشريه معتبر ادبى از آكفين به عنوان يك روشنفكر پوشالى ياد كرده بود كه به نظرش استعدادش را با نوشتن اين گونه ادبيات عامه پسند هدر داده بود. به عقيده اندرسون روسيه در گذشته پادشاهى خودش دچار سكون و هميشه در آن فرهنگى تزارى اش غرق خواهد بود اما آكفين كه از اين گونه انتقادات آزرده نمى شد خوشحال است كه اعتراف كند رمان هايش در حقيقت يك بازى پست مدرن زيركانه هستند.




او مى گويد: «اگر خوانندگانم دوست داشته باشند مرا يك نويسنده جدى تلقى كنند مشكلى نيست اما در غير اين حالت هم باز مشكلى نيست.» بيشتر رمان هاى فاندورين در دهه ۱۸۸۰ اتفاق مى افتد: يك مقطع زمانى براساس خوشبينى كه غرب و روسيه هر دو معتقد بودند كه مشكلات حيات بشرى با پيشرفت تكنولوژى و عقل گرايى قابل حل اند. اين مقطع همچنين زمانى بود كه تنش فراوانى ميان روسيه و بريتانيا و آلمان وجود داشت و اين كمى شبيه وضعيت امروز جهان است.




آكفين ياد آور مى شود: تنش ميان روسيه و بريتانيا در دهه ۱۸۸۰ خيلى وحشتناك تر از حالا بود. آنها به خاطر افغانستان و يكسرى مسائل ديگر در آستانه جنگ بودند. بريتانيا دشمن شماره يك روسيه بود.»





در چهارمين رمان فاندورين با نام «مرگ اشيل» دوست قديمى فاندورين ژنرال سوبولف با عصاره يك نوع سرخس نادر كه در آمازون مى رويد كشته مى شود (نسخه مشابه آن در قرن نوزدهم استفاده از پلوتونيوم راديو اكتيو براى به قتل رساندن يكى از مخالفان روسيه الكساندر ليتويننكو در سال گذشته است).





آكفين در ابتدا با اسم مستعار وارد دنياى رمان نويسى شد. اين نام يعنى همان آكفين برگرفته از يك كلمه ژاپنى است كه ترجمه آزاد آن «شرور» يا «تبهكار» است.

نام و هويت واقعى او گريگورى چخارتيش ويلى است كه با افزايش محبوبيت و استقبال از مجموعه رمان هاى فاندورين كم كم لو رفت.

او در تفليس به دنيا آمد اما در مسكو بزرگ شد. سال گذشته وقتى كه رابطه ميان روسيه و گرجستان روبه وخامت نهاد مميزان مالياتى به زندگى و امور آكفين علاقه پيدا كردند.

او اگر چه در زمره شخصيت هاى مخالف نيست اما واضح است كه كرملين علاقه اى به او ندارد.

آكفين ترسى ندارد كه اعتراف كند به هيچ وجه جزو طرفداران ولاديمير پوتين نيست و مى گويد: «شخصاً كسى را نمى شناسم كه از وضعيت سياسى كشورم دل خوشى داشته باشد. دوست دارم در يك جامعه دموكراتيك كه روسيه اين روز ها نيست زندگى كنم.»




آكفين همچنين تا به حال چندين بار از ظاهر شدن در تلويزيون روسيه- كه توسط كرملين كنترل و سانسور مى شود- سرباز زده است (آخرين حضور او در تلويزيون در يك برنامه براى كودكان بود). با اين حال او كه با تاريخ كشورش به خوبى آشناست در كل به آينده روسيه اميدوار و خوش بين است. او مى گويد كه به هيچ وجه از حكومت فعلى خودكامه روسيه هراسى به دل ندارد و يا از ديدن دلمردگى سياسى در ميان طبقه متوسط جامعه متعجب نمى شود.





- تصور من اين است كه جامعه روسيه هنوز در مسير درست حركت مى كند. براى نخستين بار در تاريخ روسيه دهها ميليون نفر ياد گرفته اند كار كنند، چيزى از دولت انتظار نداشته باشند و به معناى واقعى كلمه سرپرست خانواده هايشان باشند. اين يك تجربه انقلابى براى خيلى هاست.





با اين حال همه همچون آكفين از رئيس جمهور روسيه بدشان نمى آيد. در همين تابستان پوتين از الكساندر سولژنيتسين كه مشهور ترين نويسنده در قيد حيات روسيه است براى صرف چاى دركاخ كرملين دعوت كرد. آكفين درباره اين اتفاق نادر مى گويد: «سولژنيتسين كارنامه حرفه اى پربارى دارد و آنقدر سالخورده است كه واقعاً نمى خواهم او را به خاطر چيزى سرزنش كنم. اما فكر مى كنم در روسيه يك نويسنده و هنرمند در كل بايد فاصله اى را با دولت و سران قدرت حفظ كند.»

او مى افزايد: «اين به نظرم سالم ترين راه براى زندگى و بقا در اين كشور است. درباره ادبيات جدى و روشنفكرانه هم بايد بگويم كه فكر نمى كنم اخيراً نويسنده اى همتراز تولستوى يا داستايوفسكى ظهور كرده باشد.»





موفقيت ادبى آكفين در عين حال به معناى آن است كه او آزاد است هر جايى كه دوست داشته باشد زندگى كند. او وقت خود را ميان مسكو و شهر كوچك سن مالو در بريتانيا كه در آنجا بى هيچ دغدغه فكرى اى مى تواند رمان هايش را به رشته تحرير در آورد سپرى و تقسيم مى كند. او صبح ها مى نويسد اما بعد از ظهرها را وقف ورزش و بازى هاى فكرى با كامپيوتر مى كند. آكفين از اكتبر ۲۰۰۰ به بعد يعنى درست از زمانى كه از كار در مجله معتبر «ادبيات خارجى» دست كشيد به طور تمام وقت مى نويسد. او اگر چه متأهل است اما فرزندى ندارد و مى گويد: «حالا آزادم كه بى وقفه كار كنم. بدون تعطيلات آخر هفته، بدون مرخصى. هيچ كس به اندازه خود آدم نمى تواند از آدم كار بكشد.»





تاكنون از روى ۲ رمان فاندورين به نام هاى «گامبى تركى» و «مشاور دولت»۲ فيلم پر هزينه ساخته شده اند كه هر دو نيز در سال ۲۰۰۵ در گيشه هاى سينماى روسيه ركورد شكن بودند. همچنين در حال حاضر يك اثر نمايشى با الهام از شخصيت اراست فاندورين در روسيه اجرا مى شود كه تماشاگران بسيارى دارد.




آكفين روى طرح جديدى مشغول به كار است كه مجموعه اى از ۱۰ رمان كوتاه است كه در آن كلمات و تصاوير با يكديگر تلفيق مى شوند. شخصيت هاى اين رمان ها جديد هستند و به نظر مى آيد كه او خود نيز به طور موقتى از اراست فاندورين خسته شده است.




او در پاسخ به اين پرسش كه رمان تازه او درباره چيست، مى گويد: «يك داستان جاسوسى درباره جنگ جهانى اول كه در روسيه و خارج اتفاق مى افتد، ۲ قهرمان هم دارد كه يكى روس و ديگرى آلمانى است. حاصل دعواى آنها هم اين است كه هر ۲ كشور امپراتورى خود را ازدست مى دهند.





مردم روسيه امروزى چه مى خوانند؟





اين روزها در روسيه كتاب هاى كمترى در مقايسه با دوره شوروى سابق چاپ مى شود و آمارها حاكى از انتشار حدوداً ۱۰۰ هزار عنوان كتاب در سال گذشته دارد.

در دوره هاى پيشين يك روال روتين براى چاپ كتاب ها و سيستم پخش براى آنها وجود داشت كه اما هم اكنون كار ناشران مستقل نيز دشوارتر شده و اين خلأ در عرضه فرهنگ ديده مى شود.

با اين وجود فروش كتاب ها و رمان هاى علمى- تخيلى در روسيه در سال ۲۰۰۵ ۳۰ درصد افزايش يافت. رمان هاى علمى- تخيلى ۸‎/۷ درصد از فروش دربازار كتاب روسيه را سال گذشته به خود اختصاص دادند و پس از كتاب هاى كودكان، رمان هاى پليسى- جاسوسى، كتاب هاى فلسفى و متون درسى پر فروش ترين ژانرى بودند كه مردم مى خواندند.




در ميان رمان نويسان نويسنده اى به نام ماكسيم كانتور پس از آن كه رمان اولش ظرف ۴ هفته ناياب شد تولستوى جديد لقب گرفت و در ميان نشريات ادبى نيز معتبرترين آنها Novoe Literaturnoe obozrenie است كه از سال ۱۹۹۲ منتشر مى شود.

   
راهنماي سايت
كتاب
سفارش كتاب بدون عضويت
پيگيري كتاب بدون عضويت
پيش از مرگ بايد خواند
مقالات
گزارشات
جان کلام
نقد و ادبيات
تاريخ سينما
شاهنامه خوانی
داستان های کوتاه
امثال و ادبيات كهن
افسانه ها و فرهنگ توده
آی کتاب پلی است بین پدیدآورندگان
کتاب و خوانندگان آثارشان
پیگیری و سفارش تلفنی
77605503
77635308